Wettelijk verplichte verlofsoorten

1. Vakantieverlof (wettelijk en bovenwettelijk)

Vakantieverlof zijn betaalde vrije dagen waarop een werknemer vrij kan nemen van werk voor rust, vakantie of herstel.

Wettelijk vakantieverlof

Werknemers hebben wettelijk recht op minimaal vier keer de wekelijkse arbeidsduur per jaar.
Bijvoorbeeld: iemand die 40 uur per week werkt, heeft recht op minimaal 160 vakantie-uren per jaar.

Belangrijke punten:

• Werkgever moet vakantie goedkeuren
• Wettelijke vakantiedagen vervallen 6 maanden na het jaar waarin ze zijn opgebouwd, tenzij de werknemer ze redelijkerwijs niet kon opnemen
• Tijdens vakantie wordt loon doorbetaald

Bovenwettelijk verlof

Veel werknemers krijgen extra vakantiedagen via de cao, arbeidsovereenkomst of bedrijfsregeling.

Kenmerken:

• Verjaren meestal na 5 jaar
• Soms staat in de cao dat eerst bovenwettelijke dagen worden opgenomen

Wanneer van toepassing: Voor vakantie, rust, herstel en privé tijd.

2. Ziekteverlof

Wanneer een werknemer ziek is en niet kan werken, is er sprake van ziekteverlof.

Belangrijkste regels:

• Werkgever moet minimaal 70% van het loon doorbetalen
• Vaak is dit in het eerste jaar meer dan 70% (afhankelijk van cao of contract)
• Loondoorbetaling maximaal 2 jaar
• Werknemer moet meewerken aan re-integratie
• Werkgever en werknemer hebben samen re-integratieverplichtingen
• Ook bij medisch noodzakelijke orgaandonatie kan sprake zijn van ziekteverlof. De werkgever kan vaak compensatie krijgen via het UWV (regeling orgaandonatie).

Belangrijk om te weten:
De beoordeling of iemand daadwerkelijk door zijn ziekte wel of niet kan werken en in welke mate, is aan de bedrijfsarts. Als werkgever kan en mag je deze afweging niet zelf maken. Mocht je twijfels hebben of ondersteuning nodig hebben bij de vraag of ziekteverlof wel van toepassing is, neem dan hierover contact op met je arbodienst.

Wanneer van toepassing: Wanneer een werknemer door ziekte of medische oorzaak niet kan werken.

3. Zwangerschaps- en bevallingsverlof

Dit verlof geldt voor zwangere werknemers.

Bestaat uit:

• Zwangerschapsverlof: 4 tot 6 weken vóór de uitgerekende datum
• Bevallingsverlof: minimaal 10 weken na de bevalling
• Totaal minimaal 16 weken verlof

Belangrijk:

• Werknemer moet zwangerschapsverklaring aan werkgever geven
• Uitkering is 100% van het loon (tot maximum dagloon)
• Uitkering loopt via het UWV

Wanneer van toepassing: Bij zwangerschap en bevalling.

4. Partnerverlof (geboorteverlof)

Dit verlof is voor de partner van de moeder (dit kan ook de niet-biologische ouder zijn).

Bestaat uit twee delen:

Geboorteverlof

• 1 keer de arbeidsduur per week
• Wordt volledig betaald door werkgever
• Moet binnen 4 weken na de geboorte worden opgenomen

Aanvullend partnerverlof

• 5 keer de arbeidsduur per week
• Uitkering van 70% via UWV
• Moet binnen 6 maanden na de bevalling worden opgenomen

Tijdens partnerverlof geldt ontslagbescherming.

Wanneer van toepassing: Na geboorte van een kind voor de partner.

5. Ouderschapsverlof

Ouderschapsverlof is bedoeld voor ouders met kinderen tot 8 jaar.

Kenmerken:

• Recht op 26 keer de arbeidsduur per week
• Eerste 9 weken gedeeltelijk betaald (70%) via UWV
• Deze 9 weken moeten voor de eerste verjaardag van het kind worden opgenomen
• Overige ouderschapsverlof is meestal onbetaald
• Kan flexibel worden opgenomen

Wanneer van toepassing: Voor zorg en opvoeding van kinderen tot 8 jaar.

6. Adoptie- en pleegzorgverlof

Dit verlof geldt bij adoptie of pleegzorgplaatsing.

Kenmerken:

• Maximaal 6 weken verlof
• Uitkering via UWV (100% tot maximum dagloon)
• Werknemer moet adoptiebesluit of pleegzorgverklaring overleggen
• Verlof mag worden opgenomen vanaf 4 weken vóór plaatsing tot 22 weken na plaatsing

Wanneer van toepassing: Bij adoptie of pleegzorgplaatsing van een kind.

7. Calamiteitenverlof

Calamiteitenverlof is bedoeld voor onvoorziene noodsituaties.

Voorbeelden:

• Ziek kind ophalen
• Lekkage in huis
• Overlijden familielid
• Spoedarts bezoek
• Partner die moet bevallen

Kenmerken:

• Kort verlof (uren tot enkele dagen)
• Volledig doorbetaald
• Zo snel mogelijk melden bij werkgever

Wanneer van toepassing: Bij plotselinge noodsituaties die direct aandacht vereisen.

8. Kortdurend zorgverlof

Dit verlof is bedoeld om tijdelijk zorg te verlenen aan een zieke naaste.

Kenmerken:

• Maximaal 2 keer de arbeidsduur per week per jaar
• Loon: 70% van salaris
• Werkgever mag alleen weigeren bij zwaarwegend bedrijfsbelang
• Verlof kan in delen worden opgenomen

Wanneer van toepassing: Wanneer een naaste ziek is en werknemer noodzakelijke zorg moet verlenen.

9. Langdurend zorgverlof

Dit verlof is bedoeld voor langdurige, ernstige ziekte van een naaste.

Kenmerken:

• Maximaal 6 keer de arbeidsduur per week
• Meestal onbetaald
• Bedoeld voor langdurige zorgsituaties

Wanneer van toepassing: Bij langdurige zorg voor ernstig zieke partner, kind of ouder.

Niet wettelijk verplichte verlofsoorten

10. Bijzonder verlof

Bijvoorbeeld bij:

• Huwelijk
• Verhuizing
• Overlijden
• Jubileum
• Examen

Staat vaak in CAO of personeelsreglement en kan betaald of onbetaald zijn.

11. Onbetaald verlof

Vrij nemen zonder loon, alleen in overleg met werkgever.

12. Sabbatical

Langdurig verlof voor reizen, studie of persoonlijke ontwikkeling. Geen wettelijk recht, alleen mogelijk in overleg.

Afsluiting en disclaimer

Hoewel dit kennisartikel en de infographic met zorg zijn samengesteld, kunnen aan deze informatie geen rechten worden ontleend. Wij kunnen niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele onjuistheden, onvolledigheden of misvattingen. Het blijft altijd de verantwoordelijkheid van werkgever en werknemer om samen afspraken te maken over verlof en de toepassing daarvan binnen de organisatie. Raadpleeg daarom altijd de geldende wetgeving, de toepasselijke CAO, de arbeidsovereenkomst en het bedrijfsreglement.